Aikikan - Aikikai Aikido

Woordenlijst

Basisbegrippen

aiharmonie
kilevensenergie, innerlijke kracht
dode weg, methode
harabuik, centrum
tandencentrum, 3 cm onder de navel
ki aischreeuw vanuit hara
shinrechtstreeks
kokyuademhalingskracht
ukedegene die de techniek ontvangt
tori, nagewerper, degene die de techniek maakt
wazatechniek
uchibinnen
sotobuiten

Houding

kamaelichaamshouding
shizen hontainatuurlijke lichaamshouding
sankaku hostabiele stand met voeten
hito e miin driehoeks positie
dachistand
zenkutsu dachi70% van het gewicht voren, 30% achteren
kukutsu dachi70% van het gewicht achter, 30% voren
kiba dachipaardrijstand
hanmistand
hidari (hanmi)links (voorstaan)
migi (hanmi)rechts (voorstaan)
ai hanmigelijke stand (met partner)
gyaku hanmiongelijke stand, spiegelbeeld stand
ma aibasisafstand
zan shinaandacht vasthouden, bewust
kuzushievenwicht storen
tsukuripositie waar kuzushi mogelijk wordt

Positie

kizazittende houding met tenen in de mat
seizazittende positie
sonkyohurkend
shikkolopen op de knie
suwari wazazittende techniek (beide partners)
tachi wazastaande techniek (beide partners)
hanmi handachi wazatori zittend, uke staand

Richting

omotevoorlangs
uraachterlangs
sokumenzijwaarts
maevoor
ushiroachter, van achteren
yokozij
jodanhoog, alles boven de schouders
chudanmidden, tussen schouders en band (obi)
gedanlaag, beneden de band (obi)

Ontvangen van de techniek

ukemihet ontvangen van de techniek, valbreken
mai ukemivoorwaartse val
ushiro ukemiachterwaartse val
yoko ukemizijwaartse val
chokutoval op de plaats met afslaan ukemi
kaiten (ukemi)rollend (valbreken)
tobi ukemivrije val

Lichaamsdelen

ashibeen, voet
hijielleboog
hizaknie
kataschouder
kotepols
koshiheupen
tailichaam
tehand
te gatanabuitenkant van de hand, snijkant

Lichaamsbewegingen

tai sabakilichaamsbeweging, basis van technieken
irimiingaande beweging, instappen
tenkandraaiende beweging, wegdraaiend
irimi tenkaninstappen en wegdraaien
tenkaidraai om zonder stap
kaitenstap in, draai om, irimi + tenkai
uchi irimivoorlangs ingaan
uchi kaitenbinnendoor ingaan
suri ashivoorwaartse stap: eerst voorste, dan achterste voet
ayumi ashiafwisselende stap
suburibokenoefening zonder partner
shiho girivier-hoeken zwaardslag
happo giriacht-hoeken zwaardslag

Aanvalsvormen

uchislag
shomen uchirechtstreekse slag naar het midden van het voorhoofd
yokomen uchicirkelslag naar zijkant van partner's hoofd
tsuki ("tskie")vuiststoot
mune tsukivuiststoot naar middenrif
furi tsukiupper cut
atemischijnaanval
mae girivoorwaartse trap
ushiro giriachterwaartse trap
yoko girizijwaartse trap
mawashi girironde trap
tanto doriaanval met mes
tachi doriaanval met zwaard (bo ken)
futari gaketwee aanvallers
futari doritwee aanvallers grijpen polsen

Wijze van vastpakken van partner

dorivastpakken
eri dorigreep met een hand in nekkraag
kata dorischoudergreep met een hand
katate doripolsgreep met een hand
ushiro kubi shimeeen hand grijpt pols van achteren, andere hand grijpt revers in wurggreep
morote dorigreep met twee handen op een pols
mune daki shimemet een hand een pols pakken en met de andere hand wurggreep van achteren
mune dorigreep met beide handen gekruist aan revers
ryo te dorigreep met twee handen op twee polsen
sode dorigreep aan elleboog mouw (met een hand)
hiji dorigreep aan de elleboog
ushiro ryo-katate dorigreep van achteren aan polsen

'Warming-up' en basisoefeningen

aiki taisowarming-up
taisobasisoefening
kataoefening bestaande uit gestileerde bewegingen
furitamahanden schudden na torifune
torifuneroei oefening
junbi undovoorbereidende oefeningen
junbo taisowarming-up
haishin undostrekken van de rug (met partner)
ikkyo undoikkyo basisoefening
kokyu hoademhalings- en ki oefening
kokyu ryoku tenkan hoademkracht oefening
kokyu ryoku no yosei hoademkracht oefening
nigiri hoademkrachtoefening met uke's polsen vastgepakt

Technieken

nageworp, werpen (lett. 'leiden')
ikkyoeerste techniek, armdraai
nikyotweede techniek, polsklem
sankyoderde techniek, pols verdraaiing
yonkyovierde techniek, polsdraai naar beneden
gokyo5e techniek (tegen mes)
rokkyu6e techniek, elleboogklem
udehishigi6e techniek, elleboogklem
hijikime osae6e techniek, elleboogklem
irimi nageingaande worp (hand in nek)
juji nagewerptechniek waarbij uke's ellebogen gekruist worden
kaiten nagewerptechniek waarbij uke gedraaid wordt
uchi kaiten nageraddraai worp binnenlangs
uchi kaitenraddraai ademhalingsworp
kokyu nagebinnenlangs
soto kaiten nageraddraai worp buitenlangs
soto kaiten kokyu nageraddraai ademhalingsworp buitenlangs
koshi nageheupworp
kote gaeshiwerptechniek met pols naar buiten draaien
kokyu nagebasiswerptechniek, alg. alle worptechnieken
shiho nagevier-hoekenworp
sumi otoshihoekworp
tenshi nagehemel en aarde-worp
udegarami nagearm-kruisworp
uchi kaiten katagatameraddraai schouder klem
uchi kaiten sankyobinnenlangs partner, dan sankyo
jiju wazavrije toepassing van technieken
henka wazagevarieerde technieken
kaeshi wazaovernametechnieken
kihon wazabasis technieken

Wapens

bolange staaf
bo kenhouten zwaard
jostok
katanaJapans zwaard
wakizashikorte zwaard
kenJapans stalen zwaard
iaitoJapans zwaard (met aluminiumlegering, niet scherp)
naginataJapanse hellebaard
shotoJapans kort zwaard
tantohouten mes

Tellen

mu ('mu')nul, leeg
ichi ('ietsj')een
ni ('nie')twee
san ('san')drie
shi ('sjie')vier (yon)
go ('go')vijf
roku ('rok')zes
shichi ('sjiets')zeven
hachi ('hadzj')acht
ku ('koe')negen
ju ('dzjoe')tien
ju ichi, ju nielf, twaalf.. etc.
ni jutwintig
san judertig
yon juveertig
go juvijftig
rok juzestig
sichi juzeventig
hachi jutachtig
ku junegentig
hyakuhonderd

Kleding

gi, keikogi, dogitrainingspak
obiband
hakamabroekrok
zarislippers

Dojo

dojotrainingsplaats voor krijgskunsten
tatamimat
kamizahoge kant van de mat
shomizalage kant van de mat
josekihoge zijkant van de mat
shimoesekilage zijkant van de mat
reigroeten, buiging
ritsureistaande buiging
zareizittende buiging

Uitspraken en opdrachten

one gaeshi masuwij groeten u beleefd
domo arigato gozai mashitadank je/dank u wel
haija
(hai) dozoga je gang!
yamestop (en ga aan de kant zitten)
tatesta op
suwatega zitten
mawattedraai
kotaiwissel van partner
morikaiherhaal de handeling
hantaeandere kant gebruiken
aite kaitezoek andere partner op

Graden en titels

dangraad
kyuklas, 'ondergraad'
Shodanhouder van 1st dan
Nidanhouder van 2de dan
Sandanhouder van 3de dan
Yondanhouder van 4de dan
Godanhouder van 5de dan
Rokudanhouder van 6de dan
yudanshaaikidoka met dangraad
senseileraar
shidoinleraar met examenbevoegdheid
fukoshidoinleraar met examenbevoegdheid
shihanmeester (vanaf 6e dan)

Achtergrondbegrippen

aikidomoderne discipline van harmonie tussen opposities op universele schaal
aikijutsuoude krijgstechnieken gebaseerd op het principe van coördinatie tussen aanval en verdediging
aikibudooudere vorm van aikido
aiki jowapensysteem met stok gebaseerd op het aikido
aiki kenwapensysteem met houten zwaard gebaseerd op het aikido
bukrijgskunst(en)
bujutsukrijgskunsten
bushikrijger
daito ryuongewapende krijgstechniek, 'voorloper' van aikido
jiujutsuongewapende krijgstechniek
judoweg van soepelheid'
iajiutsuoude krijgskunst gebaseerd op het trekken van het zwaard
iaidode 'weg' van het trekken van het zwaard
kara te doweg van de lege hand'
kendoJapanse zwaardkunst
kenjutsuJapanse zwaardtechniek
tantojutsutechniek van het mesvechten
samuraikrijger, militair in Japanse feodale periode
deshileerling
uchi deshiinwonende leerling
sempaioudere leerling (t.o.v. kohai)
kohaijongere leerling (t.o.v. sempai)

Kenjutsu

Standen

Seigan kamai
mugamai
Hasso kamai
waki kamai
Kurai dachi

Kashima shin ryu

Kihon tachi, Start Tori: Mugamai, Start Uke: Mugamai

Ura dachi, Start Tori: Mugamai, Start Uke: Hasso kamai

Aishin kumi tachi, Start Tori: Waki kamai, Start Uke: Waki kamai

Iaido

Nikitsukehet trekken van het zwaard, meteen overgaande in een snede
Kiritsukede direct volgende slag, snede of steek
Chiburihet afschudden van het bloed van de zwaardkling
Notohet insteken van het zwaard in de schede

Woordenlijst voor kinderen

Onne gaishi masGroeten bij begin
Domo arigato gozai masjtaGroeten bij einde
1Ietsj
2Ni
3San
4Sji
5Go
6Rok
7Sietsj
8Hatsj
9Kyu
10Ju
Mai ukemiVoorwaarts vallen
Yoko ukemiZijwaarts vallen
Ushiro ukemiAchterwaarts vallen
ShikkoKnielopen
MigiRechts
HidariLinks
Migi hanmiRechtse stand
Hidari hanmiLinkse stand
Ai hanmiBeide met hetzelfde been voor
(links-links of rechts-rechts)
Gyaku hanmiSpiegelbeeld-stand
(links-rechts of rechts-links)
TatteStaan
SuwatteZitten
SeizaOp de knieën zitten
KizaOp de teken en knieën zitten
SonkyoOp de hurken zitten
TorifuneRoeioefening
FuritamaMet de handen schudden
Taisabaki irimiInstappen
Taisabaki tenkanUitdraaien
IkkioEerste techniek (deur openen en instappen)
Irimi nageHand in de nek en ronddraaien
Shiho nageHand voor, onderdoor en draai
Uchi kaiten nageNaast instappen en draaien
Tenchi nageHemel en aarde worp